Czym jest PPWR?
Akt dotyczy wszystkich opakowań wprowadzanych na rynek i przedstawia wymogi dotyczące ich całego cyklu życia, kładąc szczególny nacisk na ich projektowanie, utylizację oraz zawracanie materiałów do obiegu. Jego głównym celem jest ograniczenie ilości opakowań i odpadów opakowaniowych w każdej działalności gospodarczej. Od tej pory opakowania będą musiały być projektowane w sposób, który ułatwi recykling i odzysk materiałów, które mogą zostać ponownie wykorzystane jako recyklat. Istotną zmianą jest również rozwój i integracja systemów ponownego użycia przez wprowadzenie zharmonizowanych wymagań w całej Unii Europejskiej. Ma to przyspieszyć stopniowe przejście państw członkowskich na model gospodarki o obiegu zamkniętym. Rozporządzenie dotyczy wszystkich podmiotów gospodarczych, które wprowadzają na rynek opakowania lub posługują się nimi w ramach prowadzonej działalności na terenie Unii Europejskiej. Mówimy tutaj zarówno o firmach wytwarzających opakowania, jak i tych, które nabywają je i wykorzystują do pakowania produktów.
Role w świetle PPWR
Kluczowe jest rozpoznanie swojej roli wobec opakowań, ponieważ to na jej podstawie należy wypełniać obowiązki. Rozporządzenie wyróżnia siedem ról: dostawcę, wytwórcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego oraz dostawcę usług realizacji zamówień.
- Dostawca dostarcza wytwórcy opakowanie lub materiał opakowaniowy oraz przekazuje dokumentację niezbędną do wykazania zgodności z wymaganiami PPWR.
- Wytwórca odpowiada za zgodność opakowania z wymaganiami rozporządzenia, przygotowuje dokumentację techniczną oraz wystawia deklarację zgodności UE.
- Importer wprowadza do obrotu opakowania spoza Unii Europejskiej i musi zweryfikować ich zgodność z PPWR oraz posiadanie wymaganej dokumentacji.
- Dystrybutor udostępnia opakowania na rynku i ma obowiązek upewnić się, że spełniają one wymagania rozporządzenia.
- Upoważniony przedstawiciel realizuje w imieniu wytwórcy zadania wskazane w udzielonym upoważnieniu, ale nie przejmuje jego odpowiedzialności za zgodność opakowania.
- Dystrybutor końcowy dostarcza produkty w opakowaniach użytkownikowi końcowemu i realizuje obowiązki związane z opakowaniami wielokrotnego użytku, ponownym napełnianiem oraz informowaniem użytkowników.
- Dostawca usług realizacji zapewnia, aby warunki, w których przetrzymywane są opakowania nie naruszały jego cech.
Wymagania, jakie należy spełnić wobec PPWR
Obowiązki wynikające z PPWR będą wprowadzane stopniowo. Oficjalna data wejścia w życie pierwszych wymagań to 12 sierpnia 2026 r. Od tego momentu każdy z podmiotów gospodarczych będzie musiał dopełnić obowiązków administracyjnych. Ponadto od 12 sierpnia 2026 r. opakowania, które mają kontakt z żywnością, będą musiały spełniać ścisłe limity dotyczące zawartości określonych substancji. Dotyczy to sumy stężeń ołowiu, kadmu, rtęci oraz chromu sześciowartościowego, która nie może przekroczyć 100 mg/kg. Limitami zostaną objęte również opakowania, w których obecne są substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS).
Aby spełnić te wymogi, dostawcy oraz wytwórcy opakowań muszą zweryfikować – w drodze badań laboratoryjnych – czy opakowania oraz ich części składowe nie przekraczają obowiązujących norm. To, po czyjej stronie leży przeprowadzenie badań, zależy w dużej mierze od zawartych umów. Dostawcy opakowań lub materiałów są prawnie zobligowani do udostępnienia wytwórcy niezbędnych informacji. Wytwórca z kolei ponosi całkowitą odpowiedzialność za zgodność opakowania z rozporządzeniem oraz dochowanie procedury należytej staranności.
W praktyce wymaga to współpracy i otwartego przepływu informacji między tymi podmiotami. Potrzeba ta istnieje nie tylko między dostawcą a wytwórcą, ale w całym łańcuchu dostaw. Importerów i dystrybutorów również obowiązuje postępowanie zgodnie z zasadą należytej staranności. Muszą podjąć odpowiednie działania i upewnić się, że opakowanie, którym się posługują, jest zgodne z wymaganiami prawnymi.
Wymagania w kolejnych latach
Pozostałe elementy PPWR będą wdrażane stopniowo przez najbliższe 15 lat. Rok 2026, oprócz wejścia w życie części obowiązków wynikających z rozporządzenia, przyniesie również akty wykonawcze dotyczące zharmonizowanych etykiet, metodyki określania składu materiałowego opakowań oraz sposobu etykietowania pojemników na odpady.
W 2027 r. zostanie oficjalnie wprowadzony system kar za naruszenie wymagań rozporządzenia. Do tej pory nie zostały jednoznacznie określone organy odpowiedzialne za weryfikację zgodności z rozporządzeniem oraz wymierzanie sankcji. Jedyne informacje, jakie pojawiły się do tej pory, dotyczą projektu UC100, który został złożony 13 sierpnia 2025 r. przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Przygotowane mają zostać również akty delegowane dotyczące formatów opakowań przeznaczonych do ponownego użycia oraz systemu cyfrowej identyfikacji. Związane jest to z obowiązkiem rozpoznawania opakowań wielokrotnego użytku za pomocą kodu QR lub innego nośnika informacji. Obowiązki te nie wejdą jednak w życie wcześniej niż w 2028 r.
W roku 2028 nastąpi również poszerzenie obowiązków raportowania związanych z systemami ponownego użycia. W tym samym roku zostaną wprowadzone zasady ograniczania pustej przestrzeni oraz projektowania opakowań, które umożliwi ich późniejszy recykling.
Dwa lata później, tj. w 2030 r., wszystkie opakowania dopuszczone do obrotu będą musiały być projektowane jako zdatne do recyklingu w odpowiednich klasach (A–C). Od tego samego roku zostanie wprowadzony obowiązek minimalnej zawartości recyklatu. Kluczowe zapisy:
- opakowania przeznaczone do produktów wrażliwych wykonanych z PET będą musiały zawierać minimum 30% materiału z odzysku,
- opakowania wykonane z tworzyw innych niż PET będą musiały zawierać minimum 10% materiału z odzysku,
- butelki na napoje z tworzyw sztucznych będą musiały zawierać minimum 30% recyklatu,
- pozostałe rodzaje opakowań będą musiały zawierać minimum 35% recyklatu.
Our PPWR services
We will prepare your company for the requirements of the PPWR regulation. We will conduct an audit and support you in implementing optimal solutions.
PPWR, a branża mięsna
Rozporządzenie PPWR ma szczególne znaczenie dla branży mięsnej, ponieważ stosowane w niej opakowania pełnią funkcję ochrony żywności i w większości przypadków mają z nią bezpośredni kontakt.
Przypomnijmy: pierwsze obowiązki dla podmiotów związanych z takimi opakowaniami zaczną obowiązywać już 12 sierpnia 2026 r.
Przedsiębiorstwa wykorzystują wiele rodzajów opakowań, w tym opakowania jednostkowe i zbiorcze, a także oddzielne oraz zintegrowane części składowe, takie jak folie próżniowe czy zatrzaski stanowiące element opakowania. Każdy z tych elementów może podlegać odrębnej ocenie pod kątem wymagań PPWR. Kluczowe będzie również prawidłowe określenie roli pełnionej przez przedsiębiorstwo wobec poszczególnych opakowań. W praktyce część podmiotów występuje wyłącznie jako dostawca opakowań, natomiast inne są ich wytwórcami w rozumieniu PPWR, co wiąże się z odmiennym zakresem obowiązków. W wielu przypadkach jedna firma może pełnić odmienne role w odniesieniu do różnych opakowań lub ich elementów. Niezbędna będzie szczegółowa weryfikacja każdego rodzaju opakowania oraz łańcucha dostaw, aby prawidłowo przypisać role i wynikające z nich obowiązki. Takie podejście pozwoli ograniczyć ryzyko błędnej interpretacji przepisów oraz zapewnić zgodność z wymaganiami rozporządzenia.
Czas na weryfikację swoich obowiązków
Lipiec 2026 r. to najwyższy czas na przejście przez proces weryfikacji, który określi gotowość organizacji do wymagań PPWR. W pierwszej kolejności należy zidentyfikować wszystkie stosowane opakowania, określić ich rodzaje (rozporządzenie wyróżnia cztery kategorie opakowań: handlowe, zbiorcze, transportowe oraz dla handlu elektronicznego) oraz przypisać role, jakie przedsiębiorstwo pełni wobec każdego z nich. Kolejnym krokiem powinno być przeanalizowanie łańcucha dostaw, poinformowanie odpowiednich partnerów biznesowych oraz zebranie niezbędnych informacji i dokumentacji. Istotne jest również wykonanie szczegółowej analizy zgodności opakowań z wymaganiami PPWR oraz opracowanie wewnętrznych procedur pozwalających na bieżące zarządzanie obowiązkami. Warto także przeanalizować wymagania, które będą wprowadzane w kolejnych latach, aby odpowiednio wcześniej przygotować organizację na nadchodzące zmiany.
