Skąd wynikają nowe regulacje?
Źródłem zmian jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii, zmieniające dyrektywę 2008/98/WE i rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz uchylające dyrektywę 2006/66/WE w sprawie baterii i zużytych baterii. Jest to akt prawny obowiązujący bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, który zastąpił dotychczasową dyrektywę bateryjną.
Jego główne cele to:
- ograniczenie negatywnego wpływu baterii i akumulatorów na klimat,
- zwiększenie poziomów zbiórki i recyklingu zużytych baterii i akumulatorów,
- zmniejszenie zapotrzebowania na surowce pierwotne poprzez zwiększenie udziału surowców wtórnych,
- poprawa bezpieczeństwa dostaw poprzez zwiększenie przejrzystości i kontroli łańcucha dostaw (ESPR – Ecodesign for Sustainable Products Regulation / Digital Product Passport),
- ujednolicenie zasad funkcjonowania rynku UE.
W Polsce trwają prace nad projektem ustawy określającej system nadzoru i egzekwowania przepisów rozporządzenia. Równocześnie część aktów wykonawczych na poziomie unijnym nadal znajduje się na etapie przygotowania lub konsultacji.
Na czym polegają nowe obowiązki?
Regulacje wprowadzają kompleksowy system wymagań środowiskowych i informacyjnych, który obejmuje cały cykl życia baterii i akumulatorów. Najważniejsze obowiązki odnoszą się do 6 zagadnień.
1. Deklarowanie śladu węglowego
Dla baterii przemysłowych nadających się do powtórnego naładowania o pojemności powyżej 2 kWh, baterii LMT oraz baterii do pojazdów elektrycznych producenci będą zobowiązani do:
- przeprowadzenia analizy cyklu życia produktu (LCA),
- obliczenia emisji gazów cieplarnianych (CO₂,CH4, N2O, HCF, PFC, SF6,NF3)
- sporządzenia deklaracji środowiskowej i poddania jej niezależnej weryfikacji.
Deklaracja będzie musiała zawierać m.in. dane identyfikacyjne producenta, modelu i zakładu produkcyjnego, wynik obliczeń śladu węglowego w przeliczeniu na jednostkę energii dostarczonej przez baterię, a także analizę cyklu życia produktu (LCA).
Powyższe dane będą udostępniane w ramach cyfrowego paszportu baterii.
2. Minimalna zawartość materiałów z recyklingu
W kolejnych latach obowiązywać będą minimalne poziomy udziału surowców wtórnych w nowo produkowanych bateriach, w tym m.in. litu, niklu, kobaltu i ołowiu.
Do 18 sierpnia 2026 r. Komisja Europejska ma ustanowić szczegółową metodykę i format dokumentacji dotyczącej obliczania i wymaganego udziału poszczególnych surowców.
3. Wymogi dotyczące trwałości i wydajności
Baterie będą musiały spełniać określone parametry techniczne, takie jak:
- minimalna liczba cykli ładowania,
- odporność na degradację (utrzymanie pojemności i napięcia w czasie użytkowania i magazynowania w określonych warunkach),
- stabilność pojemności,
- odporność na wycieki.
Do 18 lutego 2026 r. Komisja Europejska ma przyjąć akt delegowany określający minimalne wartości parametrów wydajności elektrochemicznej i trwałości dla przemysłowych baterii ładowalnych o pojemności powyżej 2 kWh. Celem tych wymagań jest ograniczenie zjawiska szybkiego zużycia produktów.
4. Projektowanie z myślą o wymianie i recyklingu
Nowe przepisy wprowadzają zasadę „design for removal”, zgodnie z którą baterie w urządzeniach powinny być możliwe do wymiany lub demontażu bez konieczności niszczenia całego produktu.
5. Cyfrowy paszport baterii i akumulatorów (ESPR)
Każda bateria i akumulator będą posiadać kod QR umożliwiający dostęp do informacji o:
- pochodzeniu surowców,
- śladzie węglowym,
- trwałości (liczba cykli ładowania i rozładowania do określonego spadku pojemności),
- możliwościach recyklingu.
6. Obowiązkowy udział w systemie ROP
Producenci i importerzy będą zobowiązani do współpracy z organizacjami odpowiedzialności producentów, które realizują wymagania związane ze zbiórką i przetwarzaniem zużytych baterii.
Nasze usługi w zakresie oceny śladu węglowego produktu
Zapewniamy pełne wsparcie w obliczaniu śladu węglowego Twojego produktu – od wyznaczenia granic analizy po opracowanie szczegółowego raportu.
Kogo dotyczą nowe obowiązki i od kiedy będą obowiązywać?
Wymagania będą wprowadzane stopniowo i skoncentrują się przede wszystkim na producentach oraz podmiotach wprowadzających na rynek UE w szczególności:
- baterii do pojazdów elektrycznych (EV),
- baterii przemysłowych wielokrotnego ładowania o pojemności powyżej 2 kWh,
- baterii LMT do lekkich środków transportu, takich jak e-rowery czy hulajnogi.
Choć pierwsze obowiązki wynikające z rozporządzenia zaczęły obowiązywać już w 2025 roku, to właśnie rok 2026 będzie jednym z kluczowych etapów wdrażania nowych regulacji.
Od 18 lutego 2026 r. zacznie obowiązywać wymóg sporządzania deklaracji śladu węglowego dla przemysłowych baterii ładowalnych o pojemności powyżej 2 kWh.
Od 18 sierpnia 2026 r. zaczną obowiązywać nowe wymogi dotyczące etykietowania baterii i akumulatorów. Etykiety będą musiały zawierać m.in. informacje identyfikacyjne, dane o pojemności, czasie użytkowania oraz oznaczenia dotyczące możliwości ponownego ładowania. Aktualnie obowiązują przepisy przejściowe wynikające z dyrektywy 2006/66/WE, które regulują m.in. podstawowe wymagania dotyczące etykietowania i oznakowania.
Równolegle od sierpnia 2026 r. mają zacząć obowiązywać klasy śladu węglowego dla baterii stosowanych w pojazdach elektrycznych, co wpłynie na porównywalność produktów na rynku. Na chwilę obecną nie zostały jednak opublikowane akty wykonawcze określające szczegółowe kryteria przydzielania klas.
Komisja Europejska ma przyjąć szereg aktów wykonawczych doprecyzowujących m.in. metodykę obliczeń, dokumentację weryfikacyjną oraz parametry techniczne baterii. Dokładny termin ich przyjęcia nie został jeszcze określony.
Do czasu ich publikacji firmy muszą funkcjonować w warunkach częściowej niepewności regulacyjnej.
Jak pomagamy biznesowi?
Przygotowanie do nowych przepisów nie musi być skomplikowane, pod warunkiem odpowiedniego zaplanowania działań i wsparcia doświadczonych specjalistów.
W VIVERNO wspieramy firmy m.in. w zakresie:
- analizy obowiązków wynikających z przepisów,
- przygotowania wymaganej dokumentacji,
- obliczania śladu węglowego,
- wdrażania cyfrowego paszportu baterii i akumulatorów (ESPR),
- monitorowania zmian prawnych.
Dzięki temu nasi klienci mogą skupić się na rozwoju biznesu, minimalizując ryzyko regulacyjne.
